Menşe Kümülasyonları

Uluslararası ticarette ikili veya çok taraflı anlaşmalarla birbirlerine bağlanmış ülkelerin birbirleri kaynaklı girdileri sınırsız ölçüde kullanmalarına fırsat tanıyan bir sistem olan, ülkemiz dış ticaretinde az bilinen bu kavramı basitçe tanıtıp özet olarak bilgi vermek isterim.

Nedir bu ikili veya çok taraflı anlaşmalar? Kısa başlıklar halinde grupları şöyle tanıyalım:

 

 İkili Menşe Kümülasyonu:

Aralarında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) bulunan iki ülkenin birbirleri menşeli girdileri üretimde serbestçe kullanabilmeleri ve bu şekilde üretilen ürünün anlaşmaya taraf diğer ülkeye ihracı sırasında eşyanın tercihli ticarete konu olmasına fırsat veren sistemdir.

Örnek: Türkiye-Gürcistan STA'sı İkili Kümülasyonu kabul ettiğinden Gürcistan'a Türk menşeli eşya gidiyorsa EUR.1 düzenlenebilecek ama kümülasyon dışı bir ülke olarak Alman menşeli eşya gidiyorsa EUR.1 düzenlenemeyecek demektir. Böylece, Alman menşeli eşya için vergi indirimi/ muafiyeti söz konusu olamayacaktır.

 

 Batı Balkan Menşe Kümülasyonu

(Çapraz Kümülasyon):

Türkiye, Avrupa Birliği ve Batı Balkan ülkeleri (Makedonya, Sırbistan, Karadağ, Bosna Hersek, Arnavutluk) menşeli girdileri üretimde serbestçe kullanabilmeleri ve bu şekilde üretilen ürünün STA'na taraf diğer ülkeye ihracında eşyanın tercihli ticarete konu olmasına fırsat veren sistemdir.

Örnek: Yukarıdaki örnekten hareketle bu defa, Sırbistan'a Alman menşeli eşya gidiyorsa EUR.1 düzenlenebilecek ve Alman menşeli eşya için vergi indirim/muafiyet söz konusu olabilecektir. Bu kümülasyona dahil olmakla ülkemiz, ihracatçımız daha kolay tercih edilebilecek demektir.

 

 Pan Avrupa Menşe Kümülasyonu (PAMK)

(Çapraz Kümülasyon):

Batı Balkan Menşe Kümülasyonunun bir üst seviyesi diyebileceğim, kapsamı, ülkeleri biraz daha geniş bir entegrasyon sayılabilir. Türkiye, AB ülkeleri ve EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda, Lichtenstein) ülkeleri ile çerçevesini çizeceğimiz bu kümülasyonda da saydığım ülkeler menşeli girdiler üretim sırasında serbestçe kullanılabilecek ve bu şekilde üretilen ürünün STA' ya taraf ülkeye ihracatında eşyamız tercihli ticarete konu olabilecek demektir.

Örnek: İlk örneğimizin kapsamını geliştirip Almanya, İsviçre, İzlanda menşeli eşyayı ihracatçımız tek fatura kapsamında Norveç'e gönderecekse EUR.1 düzenlenebilecek ve bu eşya için vergi indirim/muafiyet söz konusu olabilecektir. Bu kümülasyon sayesinde ülkemiz, ihracatımız bu STA'ya imza atmamış olan ülkeye göre öncelik kazanacak, tercih edilecektir.

Pan Avrupa Akdeniz Menşe Kümülasyonu (PAAMK)

(Çapraz Kümülasyon):

STA'lar içinde en geniş kapsamlı diyeceğimiz bu kümülasyona taraf ülke/ülkeler (aşağıda sayacağım ülkeler) menşeli girdiler üretim sırasında serbestçe kullanılabilecektir. Bu şekilde üretilen ürünün STA'ya taraf ülkeye ihracatında eşyamız yine tercihli ticarete konu olabilecektir.

PAAMK ülkeleri (bu yazının kaleme alındığı 16 Mayıs 2017 tarihi itibariyle) yürürlükte bulunan STA'lar için sıralanmıştır:

Türkiye, AB ülkeleri, EFTA ülkeleri, Tunus, Fas, İsrail, Mısır, Ürdün'den oluşmaktadır. İmzalanmış ama henüz yürürlüğe tam anlamıyla geçirilmemiş STA ülkeleri ise burada sayılmamıştır.

Örnek: İhracatçımız, İsrail'e Tunus, Türkiye, Hollanda menşeli eşyayı tek fatura kapsamında göndermesi halinde rahatça EUR.1 düzenleyebilecek İsrail'de gümrük vergisi muafiyet veya indirimi söz konusu olacaktır.

Bu kümülasyonların kullanım araçları olan EUR.1, EUR-MED Dolaşım Belgeleri ile ya da Fatura Beyanları ile gerçekleştirilmekte olup bu belgeler hakkında özet bilgi vermeyi sürdüreceğim. Bol ve kolay ihracatlar dilerim.

Bu sayfa 1 Haziran 2017 Perşembe tarihinde yayınlanmıştır.
PAYLAŞ