Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin ihracatçıların ekonomik beklentilerini ölçmek amacıyla 3 ayda bir düzenlediği anketten 2012 yılı için yüzde 7.28'lik büyüme tahmini çıktı. 2011 yılı için beklentilerin üstünde bir tahminde bulunarak yüzde 8.6'yı telaffuz eden ihracatçılar doğru öngörüsüyle dikkat çekmişti.
TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi'nin düzenlediği basın toplantısıyla açıkladığı 2011 4. çeyreğe yönelik ankete 520 ihracatçı firma katıldı. Anket sonuçlarıyla ilgili bilgi veren Başkan Büyükekşi, "Geçen yıl ihracatçılarımız yüzde 8.6'lık büyüme tahmininde bulunanunca bize gülenler olmuştu. Ancak ihracatçılarımız adeta nokta atışı yaparak bu yıl yüzde 8.3'ler civarında gerçekleşmesi beklenen rakamları doğru tahmin etmişlerdi. Şimdi de herkesin Türkiye'nin yüzde 4 büyüyeceğini söylediği bir ortamda yüzde 7.28'lik tahminde bulunuyorlar. Biz TİM olarak büyüme rakamlarının yılın ikinci yarısında yüzde 5'lere doğru revize edileceğini düşünüyoruz. Ancak firmalarımız bizden de iyimser." diye konuştu.
Başkan Büyükekşi'nin açıkladığı anketten bazı satırbaşları şöyle:
- Anketimzin 2011'in son çeyreğini kapsayan döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla en yüksek oranda girdi maliyetlerinin (%73,6) arttığı görülmektedir.Öte yandan, genel karlılık düzeyleri ve ihracatta karlılık düzeyleri ise bir önceki yılın aynı dönemine göre sırasıyla %40,6 ve %35 oranlarında azalmaktadır. Üretim ve ihracatta artış yakaladıklarını belirten ihracatçıların oranı ise yine sırasıyla %51,1 ve %52,3'tür. Bulgular, üretim ve ihracatın arttığını buna mukabil bu artışın girdi maliyetleri ile birlikte firmalarımızın genel karlılık ve ihracatta karlılıklarına olumlu etki etmediğine işaret etmektedir.
- İhracatçı firmaların 2012'nin ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre ortak beklentileri «durağanlık»tır. Firmalar; mali ve performans endikatörlerinin bir önceki yılın aynı dönemi karşılaştırıldığında aynı düzeyde kalacaklarını öngörmektedir. İlk 500 listesindeki firmalar, diğer firmalarla karşılaştırıldıklarında, 2012'nin ilk çeyreğine ihracat ve ihracatta karlılık düzeyleri açılarından daha olumlu bakmaktadırlar.
- 2011'in son çeyreğinde yeni pazarlara girebildiklerini söyleyen ihracatçıların oranı %30,6 olarak gerçekleşmiştir. 2010'un tamamında yeni pazarlara açılan ihracatçıların ortalaması %35,9 iken, 2011'de söz konusu ortalama %30,5'e düşmektedir. Dolayısı ile, yeni pazarlara açılma konusunda 2010 yılı, 2011'den daha başarılı bir yıl olarak değerlendirilmelidir. Dönemde yeni pazarlara açıldığını belirten firmaların oranının en yüksek olduğu sektör makina, elektrik-elektronik ve bilişim sektörleridir (%44,1). Bunu sırasıyla demir çelik de demirdışı metaller (%43,4), kimyevi maddeler (%36,4) ile hububat-bakliyat ürünleri (%35) sektörleri izlemektedir.
- Firmalar, 2012'nin ilk çeyreğinde ise en yüksek oranda Rusya pazarına girmeyi hedeflemektedir. 2012'nin ilk aylarında özellikle de enerji konusunda iki ülke arasında imzalanan anlaşmaların, firmaların hedeflerine erişimlerini kolaylaştırmak adına yeni imkanlar yaratabileceği düşünülebilir. Hedeflenen pazarlarda A.B.D. -bir kez daha- ikinci sıradaki yerini korurken, üçüncü sıradaki B.A.E.'yi Irak ve Çin takip etmektedir.
- 2011 yılı 4. çeyrekte sektörde ortalama çalışan sayısı 165 olarak hesaplanmaktadır. Yıllık olarak değerlendirildiğinde 2. ve 3. çeyreklerde yılın ilk çeyreğine kıyasla azalan çalışan sayısının son dönem itibariyle artışa geçtiği görülmektedir. Ortalama çalışan sayıları %78,7 oranında mavi yakalı, %18,2 beyaz yakalı ve %3,1 oranında ise Ar-Ge personeli olarak dağılmaktadır.
- Öte yandan firmalar, 2012 yılı genelinde ortalama 9 yeni çalışan istihdam edeceklerini öngörmektedir. Yaklaşık olarak her 10 firmadan 4'ü 2012 yıl sonunda oluşacak istihdam hareketleri sonucunda çalışan sayısında artış olacağını öngörmektedir. Diğer taraftan yıl sonunda çalışan sayısının azalacağını belirten firmaların oranı %17,7'dir.
- Kamuoyu ve medyada çokça tartışılan 2012 yılı büyüme beklentisi tahmini ihracatçı firmalar nezdinde 7,28'dir. Yılın ilk çeyreğinde ise firmalar 4,8 oranında büyüyeceklerini tahmin etmektedir. İhracatçı firmaların 2012 yıl sonu USD/TL kur tahmini 1,91, Euro/TL kur tahmini ise 2,45'tir. Rekabetçi kur seviyeleri ise USD/TL'de 1,81ve Euro/TL'de ise 2,35 olarak beyan edilmektedir.
- 2012 yılı sonu itibarıyla firmaların %43,3'ü sektörlerinin, %46'sı ise Türkiye'nin genel durumunun değişmeyeceğini öngörmektedir. Sektörlerinin ve Türkiye ekonomisinin iyileşeceğini tahmin eden ihracatçıların oranı ise sırasıyla %34,8 ve %28'dir. Benzer beklentiler dünya ekonomisi için dile getirilirken, Avrupa Birliği ekonomisi için %60,8'lik karamsar bir beklenti perspektifi çizilmektedir.
