Bölgesel Konvansiyon

Daha önceki yazılarımdan birinde sizlerle Menşe Kümülasyonlarını ve bu kümülasyonlar kapsamında PAAMK (Pan Avrupa Akdeniz) Menşe Kümülasyonu Sistemini de paylaşmıştım. Tekrar hatırlatıp özetleyerek konuya girmem gerekiyor. PAAMK Sistemi, Türkiye, Avrupa Birliği (AB), EFTA ülkeleri (İsviçre, Lihtenstein, İzlanda ve Norveç), Cezayir, Fas, Filistin, İsrail, Lübnan, Mısır, Tunus, Ürdün ve Faroe Adaları'nın dahil olduğu çapraz menşe kümülasyonu esasına dayalı serbest ticaret alanı sistemidir. Bu kapsamda, ülkemiz; Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ağını tamamladığı AB, EFTA ülkeleri, Fas, İsrail, Mısır, Tunus ve Ürdün ile tercihli ticarette çapraz menşe kümülasyonu uygulayabilmektedir. Bunca ülkenin STA eki protokollerini toplamak, takip etmek çok zordur, ansiklopedi gibi kalındır.

Aynı şekilde Batı Balkan menşe kümülasyonu (BBMK) sistemini de paylaşmıştım; onu da özetlersem; Türkiye, AB, Batı Balkan ülkelerinin (Arnavutluk, Bosna-Hersek, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan) dahil olduğu çapraz menşe kümülasyonu esasına dayalı serbest ticaret alanı sistemidir. Bu kapsamda, Türkiye, AB (sadece Gümrük Birliği kapsamındaki ürünler için), Arnavutluk, BosnaHersek, Makedonya, Karadağ ve Sırbistan arasında çapraz menşe kümülasyonu uygulanabilmektedir. Yine bu ülkelerin STA eklerindeki menşe protokolleri fazla sayıda ve farklı protokollerdir, ortak, tek tip bir Menşe Protokolü göremeyiz.

İşte bu saydığım PAAMK ülkeleri ile Batı Balkan ülkeleri arasındaki Serbest Ticaret Anlaşmalarının eklerindeki ayrı ayrı ve çok sayıdaki menşe protokollerinin kaldırılarak, bu sistemlerde ayrı ayrı uygulanan menşe kurallarının çok taraflı bir sözleşmeyle tek elde düzenlenmesi maksadıyla hazırlanan Bölgesel Konvansiyon çalışmalarına AB ve DTÖ önderliğinde Aralık 2009 tarihlerinde başlanmış olup Brüksel'de yapılan Avrupa Akdeniz Ticaret Bakanları Konferansı ile bu çalışmaya başlanması hususu resmen kabul edilmiştir. Bu çerçevede “Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon” adı ile, 15 Haziran 2011 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından tüm taraf ülkelerin imzasına açılmıştır. 4 Kasım 2011'de imzaları biten bu Konvansiyon, 1 Şubat 2014 tarihinde ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir.

Çalışmaları fiilen 2009 yılından bu yana devam eden Konvansiyonun bu defa revizyon çalışmalarına geçilmiş ve bu kapsamda, liste kuralları ve anlaşmaların ana metnindeki hükümlerin gözden geçirilmesi ve gerekirse esnetilmesinin hedeflendiği söz konusu çalışmaların 2017 yılı ortasına kadar bitirilmesi, 2017 yılı sonunda da yürürlüğe girmesi öngörülmüş idi ve nitekim 20 Ekim 2017' de yürürlüğe girebilmiştir.

Konvansiyonun getirdiklerini özetlersem;

20 Ekim 2017 tarihli Resmi Gazetede 'Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelik' adı altında yayımlanarak uygulamaya konduğunu, böylece bu çalışmanın bitirildiğini, uygulama usul esaslarının da bu Yönetmelikte verildiğini, ortak, tek bir belge haline getirildiğini görüyoruz.

PAAMK ve BBM Kümülasyonlarının, tek bir çatı altına toplanmış olduğunu görüyoruz. Böylece, hem gümrük idarelerimiz hem de ticaret erbabı açısından uygulama kolaylığı getireceğini görüyoruz.

PAAMK ve BBMK tek bir çatı altına toplandığından, PAAMK ülkelerine ihraç amacıyla PAAMK menşe kurallarına uygun üretilen eşyanın, aynı zamanda Batı Balkan ülkelerine doğrudan ihraç edilebilir hale geleceğini görüyoruz.

Böylelikle özellikle ihracatçılarımız açısından ihraç edilecek PAAMK ülkesine göre menşe kurallarının ayrı ayrı kontrol edilmesine gerek kalmadan tek bir metin üzerinden işlem gerçekleştirilebileceğini görüyoruz. Avrupa Birliği, Avrupa Birliği İstikrar ve Ortaklık Sürecine katılım sağlayan ülkeler, Barselona Sürecine Katılım Sağlayan Ülkeler, EFTA ülkeleri, Faroe Adaları ile ilgili olarak Danimarka Krallığı, Türkiye, Gürcistan, Moldova, Ermenistan, Azerbaycan, Ukrayna'yı kapsayan Doğu Ortaklığı ülkelerinin Menşe Değiştiren İşlem ve İşçilik Yönetmeliği gibi ayrı ayrı yürütülen protokol ve yönetmelik sayılarının da hafifletildiğini, hatta her şeyin bir arada bulunması gibi bir kolaylık sağladığını da görüyoruz.

Bundan sonra artık, STA'ların menşe protokolleri yerine Bölgesel Konvansiyon ekinde yer alan menşe kuralları esas olacak; dolayısıyla sisteme dahil olan ülkeler açısından tek bir metne atıf yapılacağını görüyoruz.

AB'nin anlaşması olan Doğu Ortaklığı ülkelerini de kapsamına alan Bölgesel Konvansiyon sınırlarına AB' nin Azerbaycan, Belarusia (Beyaz Rusya), Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Ukrayna ülkeleri ile imzaladığı ortaklık anlaşmasının da dahil edildiğini görmekteyiz.

Ülkemiz, bu Doğu Ortaklığı ülkelerinden Gürcistan ve Moldova ile STA imzalamış, Azerbaycan, Beyaz Rusya ile henüz STA imzalamamıştır. Ukrayna ile ise müzakere sürecimiz devam etmektedir. Bu cümleden olarak bana göre Konvansiyon' un en çarpıcı sonucu ise, henüz daha STA müzakeresine bile başlamadığımız, hatta doğrudan ticaretimizin bile bulunmadığı Ermenistan ile ülkemizin, Bölgesel Konvansiyon sayesinde aynı şemsiye altına alınacak olmasıdır…

Basılı belgeleri, menşe kümülasyonlarını, fatura beyanlarını, tedarikçi beyanlarını sizlerle paylaşmak bir zevkti. Yeni belgelerde buluşmak üzere hepinize bol ihracatlar diliyorum.

Bu sayfa 1 Şubat 2018 Perşembe tarihinde yayınlanmıştır.
PAYLAŞ